16 Haziran 2026 Salı günü, Hollanda Kamu Yayın Kurumu (NOS), toplumdaki İslam karşıtı duyguların tırmandığını ve camiler ile İslami kurumları hedef alan saldırıların arttığını ele alan bir rapor yayımladı. Nitekim son dönemlerde kısa bir süre içerisinde birçok caminin vandalizm, sindirme, tehdit ve yıkım eylemlerine maruz kaldığına şahit olunmuştur.

Çeşitli kuruluşlar, bu gelişmelerin, Müslümanlara dair olumsuz imgelerin kamusal söylemde daha fazla yer bulduğu mevcut siyasi ve toplumsal iklimden ayrı düşünülemeyeceğini vurguluyorlar. Buna rağmen, söz konusu saldırılar çoğu zaman hâlâ, aşırı düşüncelere sahip kişilerin gerçekleştirdiği, birbirinden bağımsız münferit olaylar olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu yorum, toplumdaki daha derin bir sorunu, yani Müslümanlara ve kurumlarına yönelik düşmanlığın giderek daha kabul edilebilir ve alışılmış bir hale gelmesini göz ardı etmektedir.

Bu nedenle sadece bazı kişilerin neden nefret suçlarına yöneldiği sorgulanmamalıdır. Aksine toplumun artan bir kesiminin neden Müslümanlara karşı düşmanlığı açıkça ifade ederken kendisini daha az kısıtlanmış hissettiği de sorgulanmalıdır. Bu durum; yıllardır İslam ve Müslümanların esas olarak güvenlik tehditleri, uyum sorunları, yabancı nüfuz ve sözde ulusal değerlerle yaşanan gerilimler çerçevesinde ele alındığı söylemden ayrı düşünülemez.

Bu yaklaşım sadece siyasi söylemle sınırlı kalmamış, devlet politikalarına da yansımıştır. Nitekim birbirini izleyen hükümetler, camilerin dış finansmanı hakkında soruşturmalar açmış; belediyeler radikalleşmeyle mücadele politikaları kapsamında Müslüman toplulukları orantısız bir denetime tabi tutmuş; ayrıca sözde sorunlu davranışları tespit etmeyi amaçlayan şaibeli yöntemler uygulanmış, bazı durumlarda dini bağlılık ve muhafazakâr inançlar örtülü biçimde risk unsuru olarak değerlendirilmiştir. Kamu güvenliğini korumak hükümetin meşru bir sorumluluğu olsa da, sadece İslami kuruluşlara odaklanılması; Müslümanların sürekli izlenmesi, yönetilmesi veya ıslah edilmesi gereken istisnai bir kitle olduğu izlenimini pekiştirmektedir.

Bunun bir sonucu olarak, toplumsal düzeyde aşamalı bir kanıksama durumu oluşmaktadır. Sadece birkaç on yıl önce ayrımcı olarak görülen fikirler bugün gerekli toplumsal tartışmalar, hatta meşru kamu politikaları olarak lanse edilmektedir. Böylece, bir yandan dini inançların eleştirilmesi ile diğer yandan bu inancın mensuplarına yönelik sistemli düşmanlık arasındaki çizgi giderek belirsizleşmektedir.

Müslüman kökenli bir kişi ağır bir suç işlediğinde, çoğunlukla İslam’ın kendisi kamusal bir tartışma konusu haline getirilirken; Müslüman olmayanların işlediği benzer suçlar genellikle bireysel eylemler olarak değerlendirilmektedir. Bu adaletsiz yaklaşım, Müslümanları sürekli bir tehdit kaynağı olarak gösteren algıyı iyice pekiştirmektedir.

Kuzey İrlanda’da meydana gelen olaylar bu dinamiği açıkça ortaya koymaktadır. Tek bir kişi tarafından işlenen şiddet eylemi, sadece failin suçlanmasına değil, aynı zamanda olayla hiçbir ilgisi olmayan Müslümanların hedef alındığı şiddet ve vandalizm eylemlerine de yol açmıştır. Dolayısıyla İslam karşıtı olayların tırmanması sadece bir güvenlik meselesi olarak görülmemelidir; Aksine bu durum, devlet politikalarının, siyasi söylemlerin ve kamu tartışmalarının Müslümanları istisnai bir grup olarak göstermeye katkıda bulunduğu daha derin bir toplumsal sürecin bir göstergesidir.

Buna göre Müslümanların karşı karşıya olduğu zorluk yalnızca bireysel olayları kınamakla sınırlı değildir. Aynı zamanda bu hadiselerin normalleşmesine hizmet eden politika ve söylemleri de ifşa etmek gerekir. Ayrıca İslam’a sımsıkı sarılmak ve onu özgüven, gurur ve sarsılmaz bir kanaatle sunmaya devam etmek; başkalarının İslam imajını belirlemesine veya Müslümanlara kendi tanımlarını dayatmasına izin vermemek hayati önem arz etmektedir.